Utopia: overdekte snelwegen

Sunday , 17, July 2016

Als je niet in een auto zit is een snelweg best een rotding. Je woont of fietst er niet graag naast en op veel plekken zie je dan ook grote schermen en/of bomen. Snelwegen ontsieren en doorklieven het landschap. Geen mens en dier overleeft het oversteken van een drukke snelweg. Je hebt geluidsoverlast en uitstoot van schadelijke stoffen. En dit dag in dag uit, nooit is er een momentje rust. Behalve ooit, lang geleden, tijdens het bijna vergeten olie embargo in de jaren 70.

Frogger

Als kind in de jaren 80 las ik het boek “Niemand houdt mij tegen” van Evert Hartman. Dit science fiction kinderboek is me altijd bijgebleven. Naast de Thule trilogie van Thea Beckman is dit wellicht mijn eerst gelezen science fiction boek. Wat was dat een boeiend verhaal! 2136, een overstroomd Nederland. Amsterdam verplaatst naar het oosten, Rotterdam een eiland. Immigranten die niet welkom zijn. Menselijke klonen en een rare stoomdouche op een camping. De waddeneilanden verdwenen, maar wel een stel nieuwe ongeveer waar nu Flevoland ligt. Dat kan ik me allemaal nog herinneren. Én ondergrondse snelwegen met zelfrijdende auto’s die, een gelijke afstand houdend, als treinen voorbij zoefen en de steden verbinden.

Tegenwoordig is de zelfrijdende auto geen scifi meer. Hoe lang zal het duren voor ze het straatbeeld overnemen? En als vervolgens al die auto’s ook nog eens met elkaar kunnen communiceren kun je ze als een soort hive mind gaan zien. Er zullen minder files zijn want alle auto’s trekken tegelijkertijd op bij een groen stoplicht. En ze zullen hun snelheid automatisch aanpassen wanneer een knelpunt wordt genaderd. Of wellicht raad de auto je wel af om met de auto te gaan omdat er een maximum aantal auto’s op de weg zijn. Voor zo’n zwerm aan zelfrijdende auto’s heb je denk ik geen grote dure centrale AI nodig die het allemaal top-down beheert. Wellicht kunnen we algorithmen geleend van de natuur gebruiken, zoals het gemodelleerde gedrag van mieren, en die in elke auto inbouwen.

Desalniettemin, ik begon dit schrijven vanwege een (voor mij) utopische gedachte: geen snelwegen meer in het landschap. Er zijn meerdere wegen naar Rome hoe dit valt te bereiken. Onze samenleving kan bijvoorbeeld in elkaar storten en voor je het weet klieven grassen door het asfalt heen, zoals in de film I Am Legend of zoals beschreven in het boek De wereld zonder ons. Maar hier hebben we persoonlijk niet zoveel aan daar Nederland zoals wij het kennen dan niet meer bestaat en vervallen is tot een “The Road” achtige hel waar een gezellig fietstochtje langs de weide en bossen en riviertjes hoogstwaarschijnlijk zal resulteren in jouw opdiening als hoofdgerecht bij een stel bloeddorstige overlevende kannibalen. Ok, exit dystopia.

Wat dan wel? Stel dat al die auto’s electrisch zijn, dan is dat al een hele grote vermindering aan vervuiling. Maar dat is nog geen reden wellicht om overdekt of zelfs ondergronds te gaan rijden. Misschien besluiten we op een gegeven moment dat we het landschap stukje bij stukje willen teruggeven aan de natuur, zodat we daar dan weer meer van kunnen genieten (op safari in eigen land!). Misschien krijgen we wel een mental tipping point waar de fietsende hersenhelft meer overwicht krijgt op ons gedrag dan de nu regerende autorijdende hersenhelft. En als de auto’s slimmer worden zijn er geen files meer en kun je vanwege de super efficiente doorstroming een aantal van de vele verkeersbanen teruggeven aan het landschap. Een extra baan zoals nu speelt bij Amelisweert te Utrecht is dan niet meer aan de orde. In tegendeel, we geven dan gewoon een paar banen terug aan de bomen. En wellicht zijn we ook van onze haast af en zijn we tot de conclusie gekomen dat we die hele snelweg gewoon kunnen schrappen. Want heb je nog een eigen auto nodig, als je deze toch niet zelf bestuurt? En als auto’s gaan rijden kun je dan niet net zo goed met de trein gaan en de auto alleen gebruiken voor grotere afstanden? En als we echt haast hebben bouwen we toch gewoon een Hyperloop tussen de grote steden? Wie weet 😉