Groene groente en fruit in Utrecht: VOKO Utrecht

Sunday , 16, August 2015

Ik had vorig jaar, toen ik nog in Duitsland woonde, iets gelezen over het voedsel kollectief (VOKO) van Amersfoort en het concept van een VOKO bleef in mijn achterhoofd hangen. Een voedsel kollectief is een groep mensen die alles rondom het kopen van lokaal voedsel, direct van de boer, regelen. Dat doen ze voor en met elkaar want als groep – en met handige tools op internet – kan dit logistiek veel makkelijker geregeld worden dan als je het in je eentje zou kunnen. De boer krijgt een eerlijke prijs, is als boer zichtbaar en ziet ook eens de klant van zijn of haar voedsel.

Toen ik begin dit jaar weer in Utrecht ging wonen bleek er ook een VOKO Utrecht te bestaan. Deze was net in September 2014 begonnen. Eind Maart woonde ik een informatieavond in Café Averechts bij met vier andere geinteresseerden. Daar kwam ik erachter dat de Utrechtse VOKO geen coöperatie, maar een stichting is. De VOKO is zo plat mogelijk georganiseerd, dus zonder bestuur. Er zijn nu zo’n 60 leden die als vrijwilligers in werkgroepen de verschillende logistieke functies verzorgen, zoals het ophalen bij de boer en het verdelen in kratten. Ook zijn er nog wat extra taken zoals administratie, communicatie en IT werkzaamheden. De boeren wonen niet verder dan 30 kilometer rond Utrecht, dus zijn zeer lokaal. De volgende kaart laat de lokaties zien van alle betrokken tuinders en boeren. Food for Good staat alvast vermeld, maar gaat binnenkort pas de eerste groente leveren.

De prijs zal niet altijd lager zijn dan biologische winkels zoals de EkoPlaza of Superfair (en zeker niet lager dan prijsvechter supermarkten natuurlijk), maar het is wel een eerlijke prijs voor de boer, en het is natuurlijk zeer transparant. Wel komt er bovenop de prijs nog 7% extra om bijvoorbeeld de gedane transportkosten te dekken. Iedere twee weken kun je bij Café Averechts, altijd op woensdag, je bestelling ophalen. Je kunt kiezen uit verscheidene groenten, fruit, kruiden, kaas, eieren, wijn, jam, honing en vruchtensap. Om mee te doen betaal je 20 euro. En alle financiële zaken gaan gewoon via iDeal.

Voordat ik aan mijn eerste bestelling toe kwam werd er op een woensdagavond een etentje georganizeerd bij Café Averechts waar er door een aantal VOKO leden werd gekookt en alle VOKO leden waren uitgenodigd. Ik hielp mee met koken en deze avond liet meteen zien dat de VOKO ook een sociaal gebeuren is. Een paar woensdagen daarna haalde ik mijn eerste bestelling op, die voornamelijk uit rabarber bestond welke in een appel-rabarbertaart verdween. In de tussentijd werd er nog een excursie bij de leverancier Koningshof georganiseerd, waar ik helaas niet bij kon zijn. Wel ging ik laatst op een zondag mee op een door de VOKO georganiseerde fietstocht richting Geertjes Hoeve, één van de VOKO leveranciers. Daar kregen we een rondleiding en o.a. uitleg over kaas maken. Ze maken geiten en koeien kaas en toevallig had ik juist voor de woensdag erop koeienkaas bij de VOKO besteld!

Die betreffende woensdag was ook de dag dat ik als VOKO lid voor het eerst een steentje bij kon dragen. Ik had gekozen voor het ophalen bij de boeren en samen met een ander VOKO lid ging ik in een geleende oude Renault Espace alle bestellingen langs. We gingen eerst bij Geertjes Hoeve langs waar we een krat vol kaas en eieren ophaalden. Een van die kazen was dus voor mij bestemd. We gingen deze dag ook nog bij Nieuw Slagmaat, De Kas en Koningshof langs en toen we weer bij Cafe Averechts aankwamen puilde de achterbak uit. Gelukkig hadden we een grote auto, want met een klein wagentje moet je soms meerdere keren rijden.

Ik vind dit echt een geweldig sociaal en duurzaam initiatief. Zoals ik begrijp is het echter niet een nieuw concept en waren er in het verleden meer van dit soort VOKO’s. Het is mooi transparant en je leert interessante mensen kennen; naast de leden ook de boeren en andere leveranciers. Het vraagt wel tijd en commitment en dit is wellicht niet aan iedereen besteed. Dan is misschien BeterBio, waar ik eerder over berichtte, een beter idee. Of Rechtstreex, waar ik van plan ben binnenkort een stukje over te schrijven. Maar indien je het leuk vind zelf ook actief aan een meer duurzame samenleving mee te helpen – en dat vergt echt heus niet zo veel tijd, ik heb nu 15 Juli meegeholpen en de volgende keer zal pas weer in Oktober zijn – is de VOKO misschien iets voor jou. Je kunt je op de website van de VOKO aanmelden als lid.