De luchtkwaliteit in Utrecht

Friday , 1, May 2015

Als fietser in Utrecht voel ik me niet echt lekker zo fietsende langs het vele verkeer. Ik krijg niet ineens de behoefte om diep te gaan inademen. Zo’n lekkere diepe inademing zoals wanneer je op het strand of in het bos bent. Waar je naast het voelen van de luchtstroom en de krachtige sensatie in je buik ook de vele geuren van de natuurlijke omgeving in je opneemt.

image

Laatst fietste ik van de Utrechtse binnenstad via Galgenwaard naar de Uithof. Vieze geuren van uitlaatgassen kwamen me tegemoet. Toen moest ik denken aan de maskers die ik in Japan zag en waar je aziatische mensen soms ook in Nederland mee ziet lopen. Op het internet vond ik een speciaal masker voor fietsers in de stad, de Totobobo. Zou de tijd nabij zijn dat we straks allemaal met zo’n masker fietsen, lopen en rennen?

Hopelijk niet. Maar wellicht zou het een mooi statement zijn om met een grote groep mensen met zo’n masker te gaan fietsen om aandacht te vragen voor de luchtkwaliteit? Wellicht heb je dan wel een zichtbaar masker nodig want de Totobobo is transparant. Zou je ze zelf kunnen 3D printen? Of beschilderen, bijvoorbeeld met felle kleuren ontworpen door kunstenaars?

Want in Utrecht is het slecht gesteld met de luchtkwaliteit. De Gemeente Utrecht doet metingen en ook Milieudefensie heeft een meetcampagne. Dit kaartje laat zien waar door Milieudefensie wordt gemeten.

Wat als er een goedkoop en draagbaar apparaatje zou bestaan die fietsers, joggers en wandelaars bij zich kunnen dragen met een GPS en een simpele luchtkwaliteitmeter? Op internet blijken meerdere voorbeelden beschikbaar: de Qfit en iSPEX. Vooral de laatste trekt mijn aandacht omdat de resultaten in een wetenschappelijk tijdschrift zijn gepubliceerd. De iSPEX werkt met een opzetstukje voor de iPhone en een app. Helaas zijn de opzetstukjes niet meer verkrijgbaar. Wie weet worden er ooit weer nieuwe gemaakt, je kunt je aanmelden voor de nieuwsbrief.

Natuurlijk: meten is weten. Maar weten we nu niet meer dan genoeg om doordrongen te zijn van de noodzaak over te gaan naar schone vervoersmogelijkheden? In Utrecht zullen gelukkig de grote bussen die studenten van en naar de Uithof brengen over een paar jaar plaats gaan maken voor een tram. En het valt me op dat er steeds meer laadpalen voor electrische auto’s verschijnen. Ik reed laatst ook voor het eerst mee in een electrische auto, de i3 van BMW. Die trok enorm snel op. En het laden bij een Fastned laadstation duurde maar een kwartiertje. Geduld is een schone zaak…

Maar hoe zit het met fijnstof afkomstig van autobanden? Want ook electrische auto’s hebben banden. Dat dit inderdaad een probleem is wordt in dit radiofragment van het Belgische Radio 1 uitgelegd. Het is namelijk een feit dat roet wordt toegevoegd aan het rubber van autobanden. Deze zouden anders transparant zijn. Het roet verbetert de mechanische eigenschappen van een band. En dit komt dus vrij vanwege slijtage. Ook het remmen zorgt voor vrijkomen van fijnstof. Uit het radiofragment blijkt dat 1/3 van de fijnstof uitstoot door remmen en banden wordt veroorzaakt en deze hoeveelheid uitstoot zal dus ook met electrische auto’s zo blijven.

Hier blijkt maar weer uit dat nieuwe technieken niet zaligmakend zijn en vaak haken en ogen hebben. We zitten dus nog wel even aan het fijnstof vast, ook als we allemaal electrisch zouden gaan rijden. Maar kunnen we dat fijnstof niet opvangen? In Tegenlicht aflevering ‘Nederland kantelt’ wordt Ton van Oostwaard geinterviewd. Hij heeft bij toeval planten ontdekt die vanwege beharing fijnstof uit de lucht halen, klimaatadaptieve planten noemt hij dat. Hij wil een groene klimaatgordel rond Amsterdam creeren. Dat lijkt me ook een goed idee voor Utrecht.

De ontdekking van Ton van Oostwaard laat maar weer eens zien dat er niks boven toeval gaat. Zo hoorde ik in het onderstaande Universiteit van Nederland college van Sterrenkundige Professor Ralph Wijers van een andere ontdekking die met dit onderwerp te maken heeft. Hij vertelt namelijk, tussen neus en lippen door, dat wifi technologie en meetinstrumenten voor fijnstof en huidkanker spin offs zijn van de sterrenkunde. Allemaal voorbeelden dus van serendipiteit.

Graag sluit ik af met een nieuwsbericht dat ik recentelijk las op NU.nl. Hierin wordt namelijk vermeld dat lichaamsbeweging zelfs gezond is in vervuilde lucht. Laten we dus lekker door blijven fietsen, rennen en lopen in de openbare ruimte en zo veel mogelijk proberen de auto thuis te laten.